از یکی از مهمترین نگرانیهای والدین در رابطه با فرزندانشان میتوان به فرم و شکل دندانهای آنها اشاره کرد! از این رو یکی از پرتکرارترین سوالاتی که والدین پس از مراجعه به کلینیکهای دندانپزشکی در رابطه با آن جویا میشوند مربوط به فضای نگهدارنده دندان است!
در واقع باید گفت زمانی که دندانهای شیری کودک شما زودتر از موعد مقرر خود بیفتد، جهت جلوگیری از اینکه دندانهای دائمی هنگام رشد با کمبود فضا مواجه نشود باید از فضای نگهدار دندان استفاده کرد. در بسیاری از کودکان در صورت عدم استفاده از این ابزار فضای مناسب برای دندانهای دائمی باقی نمیمانند و آنها به صورت کج رشد میکنند و هم یکی از اصلیترین عواملی میشود که کودک در سنین بزرگسالی، نیاز به انجام فرایند ارتودنسی دارد.
دلیل استفاده از فضا نگهدارنده دندان چیست؟
به طور طبیعی، هنگامی که دندان دائمی رشد خود را آغاز میکند و به سمت بیرون از لثه حرکت میکند، فشاری بر ریشه دندان شیری وارد میسازد. این فشار باعث تحلیل تدریجی ریشه دندان شیری شده و در نتیجه، دندان شیری به مرور لق میشود و در نهایت میافتد. به همین دلیل، افتادن دندان شیری نشانهای از آماده بودن دندان دائمی برای رویش است؛ به طوری که معمولاً طی چند هفته تا چند ماه بعد، دندان دائمی در جای آن ظاهر میشود.
انواع مدلهای فضا نگهدارنده دندان کداماند؟
اگر بخواهیم در رابطه با انواع فضای نگهدارنده دندان صحبت کنیم باید گفت که به صورت کلی این ابزار درمانی با توجه به میزان تحرکی که ممکن است مابین دندانها داشته باشد به دو گروه تقسیم میشود؛ اما این در حالی است که برخی منابع تخصصی دندانپزشکی اقدام به تقسیم بندی این ابزار درمانی با توجه معیارهای دیگری همانند جنس ابزار نیست کردند. با این حال به صورت جامع میتوان گفت که این ابزار از نظر میزان تحرک در دهان به سه دسته زیر تقسیم میشود:
فضای نگهدار دندان ثابت:
همانطور که از نام این ابزار مشخص است باید گفت که آن را با استفاده از یک سری از چسبهای مخصوص درون فضای خالی دندان کودک قرار میدهند؛ در واقع لازم به ذکر است هنگامی که این نگهدارنده دندان به وسیله یک سری از چسبهای مخصوص به دندان میچسبد، دیگر قادر به بیرون آمدن یا جابجا شدن از آن قسمت نمیباشد و هم یکی از مهمترین دلایلی است که میتوان از آن با خیال راحت به عنوان یک ابزار برای دندانهای عقب کودکان استفاده کرد.
اگر بخواهیم کمی تخصصی را در رابطه با این ابزار ثابت صحبت کنیم، باید گفت که دندانپزشک متخصص پس از بررسی تعداد دندانهایی که افتادهاند یکی از فضاهای نگهدارنده دندان ثابت یا متحرک را انتخاب میکند. فضای نگهدارنده دندان ثابت یک طرفه از یک طرف درون دنده آنها فیکس میشود غذا نگهدار دندان ثابت دو طرفه از دو طرف درون دندانهای کودک شما ثابت میگردد. لازم به ذکر است که نگهدارنده دندان ثابت خود به چندین دسته تقسیم بندی میشود که در قسمت زیر به بررسی آنها پرداختهایم:
| نوع فضا نگهدارنده دندان | توضیحات | توضیحات |
| نگهدارنده دندان باند و حلقه | از یک حلقه فلزی تشکیل شده که دور دندان مجاور فضای خالی قرار میگیرد و سیم فلزی به آن متصل میشود. | حفظ فضای خالی بین دندانها پس از افتادن دندان شیری تا رویش دندان دائمی |
| قوس نگهدارنده زبانی | از یک سیم فلزی تشکیل شده که به دندانهای مجاور فضای خالی در دو طرف فک چسبانده میشود. | محافظت از دندانهای پشتی و جلوگیری از جابجایی دندانها در فک پایین |
| نگهدارنده دندان دیستال شو | با قالبگیری از دهان بیمار ساخته میشود و برای نگهداری فضای دندان مولر دائمی پس از افتادن دندان شیری استفاده میشود. | ایجاد فضای مناسب برای رشد اولین دندان مولر دائمی |
- نگهدارنده دندان باند و حلقه: در رابطه با این فضا باید گفت که این نگهدارنده از یک حلقه فلزی تشکیل شده است که این حلقه در دور دندان مجاور فضای خالی قرار میگیرد و در نهایت دندانپزشک یک سیم فلزی به آن متصل میکند.
- قوس نگهدارنده زبانی: در رابطه با این نگهدارنده دندان باید گفت که این ابزار از یک سیم فلزی تشکیل شده است که سیم به دندانهای مجاور فضای خالی میچسبد و عموماً از این ابزار برای محافظت از دندانهای پشتی در دو طرف فک استفاده میکنند.
- نگهدارنده دندان دیستال شو: زمانی که دندانپزشک تصمیم بگیرد یک فضا برای رشد اولین دندان مولر دائمی پس از افتادن دندان شیری در نظر بگیرد ، باید از فضای نگهدار دندان دیستال شو استفاده کند. برای استفاده از این فضا ابتدا لازم است تا دندانپزشک قالب از دهان بیمار تهیه کند و سپس به شکل منحصر به فرد این ابزار را برای او بسازد.
نگهدار دندان غیر ثابت:
اگر بخواهیم نگاه کلی به این نگهدارنده دندان بیندازیم باید گفت که این ابزار غیر ثابت عملکردی مشابه اورودنسی دارد و معمولاً از جنس آکریلیک ساخته شده است و زمانی که تعداد زیادی از دندانهای کودک شما افتاده باشد از آن همانند دندان مصنوعی استفاده میشود. البته لازم به ذکر است که در رابطه با نحوه استفاده از یک فضای نگهدار غیر ثابت یک سری از نکاتی وجود دارد که در ادامه این باشد مطلب به بررسی برخی از مهمترین آنها پرداختهایم:
- رعایت بهداشت دهان و دندان و تمیز نگه داشتن نگهدارنده دندان
- اجتناب از برخورد داشتن نگهدارنده دندان با حرارت بالا
- استفاده منظم مطابق با دستورعملهای دندانپزشک
- نگهداری از فضای نگهدار دندان در جعبه مخصوص
چه مراقبتهایی را باید در رابطه با فضا نگهدارنده دندان انجام داد؟
به این مورد توجه داشته باشید که فرقی نمیکند شما از کدام یک از انواع فضای نگهدار دندان استفاده کرده باشید با این حال جهت سالم نگه داشتن این ابزار و همچنین کمک به تاثیر بالای این ابزار بر روی فرم و شکل دندانها ، لازم است تا یک سری مراقبتها را در رابطه با آن انجام دهید که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اگر قصد استفاده از فضا نگهدار دندان برای کودک خود را دارید به این مورد توجه کنید تا کودک شما از مصرف بیش از اندازه مواد شیرین و شکلاتهای چسبنده خودداری کند.
- مدام به کودک خود این مورد را یادآوری کنید که هرگز نباید با انگشت یا زبان خود به فضای نگهدار دندان فشار وارد کند زیرا این امر میتواند باعث جابجا شدن این ابزار از محل مورد نظر شود.
- توجه داشته باشید که کودک شما از خوردن و جویدن خوراکیهای سفت همانند انجیر خشک یا یخ جدا خودداری کند.
- حتماً در فواصل زمانی منظم جهت انجام معاینات لازم همراه با کودک خود و دندانپزشک مراجعه نمایید.
فضای نگهدارنده دندان باید چه مدتی در دهان باقی بماند؟
بدون شک میتوان گفت که یکی از نگرانیهایی که اکثر والدین در رابطه با سلامت دندانهای کودک خود دارند این است که «در صورت استفاده از فضای نگهدارنده دندان تا چه مدت باید از آن استفاده کرد ؟»
اگر بخواهیم یک پاسخ تخصصی به این سوال بدهیم باید گفت که مدت زمان باقیماندن این ابزار در دهان کودک شما به صورت کامل به سن و میزان رشد او بستگی دارد. در واقع باید گفت هنگامی که دندانهای دائمی کودک شما شروع به جوانه زدن کردند باید فضای نگهدارنده دندان را خارج کرد تا دندانهای طبیعی بتوانند به شکل کامل و منظم رشد کنند. در ادامه لازم به ذکر است که گاهی اوقات به دلیل بروز برخی از حوادث همانند افتادن دندانهای مجاور ممکن است دندانپزشک تشخیص دهد که فضای نگهدار دندان باید از دهان کودک شما خارج شود.
با این حال نمیتوان به صورت قطعی یک زمان برای نگه داشتن این ابزار در دهان تایید کرد زیرا این بازه کاملاً با توجه به نظر دندانپزشک متخصص کودکان یا متخصص ارتودنسی تعیین میشود.
سخن پایانی
بدون شک انتخاب یک کلینیک دندانپزشکی مناسب میتواند تا حد بسیار زیادی شما را از مواجه شدن با عوارض استفاده از فضای نگهدارنده دندان دور کند و اجازه دهد تا این ابزار بتواند بهترین تاثیر خود را بر روی فرم دندانها و همچنین فک داشته باشد. اگر ساکن استان تهران هستید باید این مورد را به شما یادآوری کنیم که کلینیک دندانپزشکی بهینا به عنوان بهترین کلینیک دندانپزشکی شرق تهران آماده انجام تمامی خدمات در رابطه با فضای نگهدار دندان است. همچنین لازم به ذکر است که شما از طریق مراجعه به این کلینیک میتوانید علاوه بر دریافت مشاوره در رابطه با استفاده از این ابزار تمامی سوالات خود را در رابطه با اینکه حداکثر سن برای ارتودنسی دندان چقدر است نیست جویا شوید.
در نهایت لازم است این نکته را به شما خاطرنشان شویم که کلینیک بهینا تنها یک کلینیک دندانپزشکی مختص کودکان نیست و شما میتوانید در این کلینیک انواع دیگری از خدمات همانند لمینت دندان، ایمپلنت دیجیتال یا حتی کامپوزیت ونیر را نیز دریافت کنید! جهت رزرو وقت از این کلینیک تنها کافی است و از طریق شمارههای درج شده با ما در ارتباط باشید.
سوالات متداول
آیا فضا نگهدارنده برای همه کودکان مناسب است؟
خیر، برای این موضوع با توجه به مواردی همانند سن، وضعیت فک و دندانهای باقیمانده، دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی تصمیم میگیرد.
چند وقت یکبار باید فضا نگهدارنده بررسی شود؟
بطور کلی توصیه میشود تا این فضا هر ۳ تا ۶ ماه یکبار توسط دندانپزشک معاینه شود.
آیا فضا نگهدارنده میتواند باعث پوسیدگی دندان شود؟
در صورت رعایت نکردن بهداشت دهان، بله؛ زیرا پلاکهای میکروبی ممکن است تجمع یابند.
آیا نصب فضا نگهدارنده نیاز به بیحسی دارد؟
معمولاً خیر، چون فرآیند نصب ساده و بدون درد است.
